O Y├╝ce ┼×airlerimizin Kuma┼č─▒ndan Yarat─▒lm─▒┼čt─▒- Seyyid Ahmed ARVAS─░

SEYY─░D AHMET ARVAS─░
O, Y├ťCE ┼×├é─░RLER─░M─░Z─░N KUMA┼×INDAN YARATILMI┼×TI

Zaman, ├╝stad─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ve de─čerini daha iyi anlamam─▒za yard─▒m edecektir.
Necip Faz─▒l Bey, deh├ós─▒na inand─▒─č─▒m b├╝y├╝k m├╝tefekkir ve ┼č├óirlerimizdendir. Ben, onu piyasay─▒ i┼čgal eden ─▒v─▒r z─▒v─▒r isimlerle mukayese etmeyi abes bulurum. O, T├╝rk-─░sl├óm medeniyeti i├žinde parlayan Fuzul├«, S├╝leyman ├çelebi ve Yunus Emre gibi y├╝ce ┼č├óirlerin kuma┼č─▒ndan yarat─▒lm─▒┼čt─▒. O, ┼čanl─▒ PeygamberÔÇÖe hizmet etmeyi ┼čeref bilir ve bu hizmetle ├Â─č├╝n├╝rd├╝.

Zaman, Necip Faz─▒l BeyÔÇÖin b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ve de─čerini daha iyi anlamam─▒za yard─▒m edecektir.

┬ź─░slam, insan─▒n ├Âlmezli─čine inanmakt─▒r┬╗ diyen ├╝stada ebedi hayat─▒nda saadetler dilerim.

(Terc├╝man, 29 May─▒s 1983)ÔÇŁ

Seyyid Ahmed ARVAS─░




Kitap Da─č─▒t─▒m Projesi

Dikkat: Projemize yo─čun talepten dolay─▒ yeni ba┼čvuru al─▒nmamaktad─▒r, mevcut ba┼čvurular kar┼č─▒land─▒─č─▒ taktirde yeni ba┼čvurular al─▒nacakt─▒r.

Sitemiz taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan ├ťstad’─▒n kitaplar─▒n─▒ da─č─▒t─▒m projemizin ilk ad─▒m─▒nda Trabzon Ma├žka ─░mam Hatip Lisesi’ne 45 adet ├ťstad kitab─▒ hediye edilmi┼čtir.

─░lgili Foto─čraflar:

Sitemiz taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan ├ťstad’─▒n kitaplar─▒n─▒ da─č─▒t─▒m projemizin ikinci ad─▒m─▒nda Erzurum Merkez Anadolu Lisesi k├╝t├╝phanesine 33 adet ├ťstad kitab─▒ hediye edilmi┼čtir. Foto─čraflar:

Sitemiz taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan ├ťstad’─▒n kitaplar─▒n─▒ da─č─▒t─▒m projemizin ├╝├ž├╝nc├╝ ad─▒m─▒nda Erzurum Hac─▒ Sami BOYDAK Anadolu lisesi k├╝t├╝phanesine 33 adet ├ťstad kitab─▒ hediye edilmi┼čtir. Foto─čraflar:

Sitemiz taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan ├ťstad’─▒n kitaplar─▒n─▒ da─č─▒t─▒m projemizin bir di─čer ad─▒m─▒nda Hatay/Erzin/G├Âkdere K├Ây├╝/G├Âkdere K├Ây K├╝t├╝phanesi’ne 21 adet ├ťstad kitab─▒ hediye edilmi┼čtir. Foto─čraflar:

Erzurum/Toprakkale K├Ây├╝’nde bulunan Delikanl─▒ odas─▒na┬á├ťstadÔÇÖ─▒n kitaplar─▒n─▒ da─č─▒t─▒m projemiz kapsam─▒nda 17 adet ├ťstad kitab─▒ ve odan─▒n duvarlar─▒na as─▒lmak ├╝zere 4 adet ├žer├ževeli resimli ┼čiir hediye edilmi┼čtir.

─░lgili foto─čraflar:

***********************************

Projemiz dahilinde D├╝zce Ak├žakoca Anadolu ├ľ─čretmen Lisesi’ne 40 adet ├ťstad kitab─▒ g├Ânderilmi┼čtir. ┬áG├Ânderilen kitaplar ┼čunlard─▒r:

Hikayelerim
Çile
O ve Ben
Sahte Kahramanlar
Aynadaki Yalan
Batı Tefekkürü ve İslâm Tasavvufu
Bâbıâli
Sosyalizm Kom├╝nizm ve ─░nsanl─▒k
T├╝rkiye’nin Manzaras─▒
─░man ve ─░slam Atlas─▒
─░deolocya ├ľrg├╝s├╝
M├╝min Kafir
Son Devrin Din Mazlumlar─▒
Ulu Hakan II. Abd├╝lhamid Han
İmân ve Aksiyon
Do─čru Yolun Sap─▒k Kollar─▒
H├╝cum ve Polemik
En K├Ât├╝ Patron
Nasreddin Hoca
Bedi├╝zzaman Said Nursi
Hacc
├ç├Âle ─░nen Nur
Peygamber Halkas─▒
Ba┼čbu─č Velilerden 33
G├Ân├╝l Nimetleri
+15 tiyatro eseri




4. Nesir Yar─▒┼čmas─▒

4. ├ľd├╝ll├╝ Nesir yar─▒┼čmam─▒z sona ermi┼čtir. ├ľd├╝ller: 1- ├ťstad Kitaplar─▒ 2- B├╝y├╝k Do─ču Dergisi 3-├ťstad Multimedia Ar┼čivi

Yar─▒┼čmaya kat─▒lan yaz─▒lar─▒ okumak i├žin TIKLAYINIZ.




Sistem Meselesi

S─░STEM MESELES─░

Galatada, ba┼č─▒ mi─čferli, vazife ├╝zerinde bir polis memuruna sordum:

-Affedersiniz efendim! Buralarda (Sen Benua) isimli bir mektep varm─▒┼č, Frans─▒z Lisesi… Acaba nerede, biliyor musunuz?

Polis memuru, verdi─čim mektep ismini birka├ž kere heceledikten sonra cevap verdi:

-Elli ad─▒m ileride bir arkada┼č─▒m var, o bilir.

Elli ad─▒m yerine, be┼č y├╝z ad─▒m ileride bir ba┼čka polis memurundan ald─▒─č─▒m cevap:

-Bilmiyorum karde┼čim, ben bu m─▒ntakaya yeni geldim. Bir ba┼čka memura sorsan─▒z…

Ba┼čka memurun cevab─▒:

-Buralarda bu isimli bir mektep duymad─▒m.

Vapura ko┼čuyormu┼č gibi h─▒zl─▒ h─▒zl─▒ y├╝r├╝yen d├Ârd├╝nc├╝ polis memuru da, elleriyle garip i┼čaretler yaparak, cevap vermeye vakti olmad─▒─č─▒n─▒ anlatt─▒.

Rastgele bir ma─čazaya girdim. Ma─čazan─▒n ekalliyetlerden birine mensup sahibi, b├╝y├╝k bir al├óka, hizmet zevki ve bilgi sermayesiyle, sordu─čum adresi, bana elimle koymu┼č gibi buldurtacak surette izah etti.

Yolda giderken g├Âz├╝m├╝n ├Ân├╝nden 1925 y─▒l─▒n─▒n Paris’i ge├žti. O tarihte Paris’de tahsilde bulunuyordum. Birg├╝n, bana ─░stanbuldan verilmi┼č, m├╝phem ve ├žetrefil bir adresi bir polis memuruna sormu┼čtum. Memur, ben l├óf─▒m─▒ bitirinceye kadar, eli kasketinde, sel├óm vaziyetinde beni dinlemi┼č ve mesel├ó “Edirnekap─▒s─▒nda Bald─▒ran soka─č─▒” tarz─▒ndaki bu kaybolmu┼č noktay─▒ hemen tarif edemedi─či i├žin m├╝teessir olmu┼č, kendi kendisine hayretler etmi┼č, benim ├žekilmek arzuma katiyen raz─▒ olmam─▒┼č, cebinden memurlara mahsus bir Paris rehberi ├ž─▒kararak “Edirnekap─▒s─▒nda Bald─▒ran soka─č─▒nda ye┼čil ├žizmeli Ag├óh efendi”yi bulman─▒n ├žaresini g├Âstermi┼č ve arkamdan bir ka├ž kere seslenmi┼čti:

-Affedersiniz efendim, rehbere m├╝racaat mecburiyetinde kald─▒─č─▒m i├žin affedersiniz!

Kusur, bir├žok m├╝kemmeliyet ve fedak├órl─▒k temsil eden T├╝rk polis memurlar─▒n─▒n ┼čahs─▒nda de─čildir. Polisin, her bak─▒mdan muhafazas─▒na memur oldu─ču ┼čehirde, her┼čeyden evvel, esasl─▒ bir mek├ón ve i├žtima├« hizmet ┼čuuruna malik olmas─▒, belli ba┼čl─▒ ├ólet ve telkinlerle elde edilecek bir ├Â─čretim i┼čidir.

20 Ekim 1941

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek – ─░stanbul’a Hasret)




ÔÇŁ Bug├╝n Masada Kayserililer Var, Ekmek Bol OlsunÔÇÖ

Kayserilinin ├ťst├ód Necip Faz─▒l’a, ├ťst├ód’─▒n da Kayseriliye ├Âzel ilgi ve sevgisi vard─▒. 1949’da kurulan B├╝y├╝k Do─ču Cemiyeti’nin bir numaral─▒ ┼čubesi Kayseri’de a├ž─▒lm─▒┼čt─▒. 1964’te ─░stanbul’da tahsilde bulunan bir grup arkada┼č─▒m─▒zla birlikte kurduklar─▒ B├╝y├╝k Do─ču Fikir Kul├╝b├╝’n├╝n ilk ┼čubesini de Kayseri’de a├žt─▒k.
Bir konferans vermesi ve ┼čubenin a├ž─▒l─▒┼č─▒n─▒ yapmas─▒ talebiyle ├ťst├ód’─▒ Kayseri’ye davet ettik. ├ťst├ód’la ilk tan─▒┼čmam bu vesileyle Kayseri’de ger├žekle┼čti. Yaln─▒z ├ťst├ód’─▒n ismini ilk defa orta okul y─▒llar─▒nda duymu┼čtum. Bir arkada┼č─▒mdan ders kitab─▒ alm─▒┼čt─▒m. Arkada┼č─▒m benden ├Ânce bu kitab─▒ birisine vermi┼č. Verdi─či ki┼či de kitab─▒n arka kapa─č─▒na ├ťst├ód’─▒n beklenen ┼čiirini yazm─▒┼č. Bu ┼čiir beni ├žok etkiledi ve daha sonra yava┼č yava┼č ├ťst├ód’─▒n eserlerini okumaya ba┼člad─▒m. ├ťst├ód’la tan─▒┼čt─▒ktan bir y─▒l sonra da ─░stanbul ├ťniversitesi Edebiyat Fak├╝ltesinde ├Â─črenim hayat─▒m ba┼člad─▒.

M├╝jdecim, kurtar─▒c─▒m, efendim, peygamberim:
Sana uymayan ├Âl├ž├╝, hayat olsa teperim…

Diyecek kadar iman erginli─čine ula┼čan ├ťst├ód, ┼čiirin dar kal─▒b─▒nda kalamaz ve ┼čiirinde muhta├ž oldu─ču iklimi kurabilmek i├žin B├╝y├╝k Do─ču’yu ne┼čretmeye ba┼člar, ilk say─▒s─▒ 17 Eyl├╝l 1943’te ne┼čredilen B├╝y├╝k Do─ču’nun o y─▒l ikinci devresi yay─▒n hayatmdayd─▒.

─░stanbul’a var─▒┼č─▒m─▒z─▒n ertesi g├╝n├╝ arkada┼člarla, Gedikpa┼ča’daki Refik B├╝r├╝nd├╝z’e ait Kayseri Han─▒’ndaki B├╝y├╝k Do─ču ─░darehanesi’nde ├ťst├ód’─▒ ziyaret ettik. Hizmetinde Kayserili arkada┼člar─▒m─▒z oldu─ču i├žin her g├╝n ziyaret imk├ón─▒m─▒z vard─▒.
B├╝y├╝k Do─ču, ne┼čriyat─▒na k─▒sa bir s├╝re ara verdikten sonra 1967’de 13. devre olarak yeniden yay─▒mlanmaya ba┼člad─▒. Bu devrede ben B├╝y├╝k Do─ču’nun mesul m├╝d├╝r├╝ ve b├╝t├╝n i┼člerinde yard─▒mc─▒s─▒yd─▒m. Art─▒k her g├╝n, gece g├╝nd├╝z ├ťst├ód’la birlikteydim. Bu ┼čekilde beraberli─čimiz, 1969’daki 14. devre ve 1971’deki 15. devre boyunca, tahsil hayat─▒m─▒n biti┼č y─▒l─▒ olan 1971 ortalar─▒na kadar devam etti.
├ťst├ód bas─▒n─▒n ├Ânemini ├žok iyi bildi─či i├žin, madd├« durumu iyi olan yak─▒nlar─▒na gazete ├ž─▒karmalar─▒ y├Ân├╝nde devaml─▒ telkinde bulunurdu.
Bu y─▒llarda Topba┼člar Bab-─▒ ├él├«’de Sabah isimli bir gazete ne┼čretmeye ba┼člad─▒lar. Bu gazetenin Ca─čalo─člu’ndaki binas─▒nda B├╝y├╝k Do─ču i├žin de bir oda ay─▒rd─▒lar. 1967 B├╝y├╝k Do─čular─▒ bu binada yay─▒n hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝rd├╝.

13. devre B├╝y├╝k Do─čular─▒, 26. say─▒ya ula┼č─▒ncaya kadar alt─▒s─▒ A─č─▒r Ceza’da ├╝├ž├╝ Toplu Bas─▒n Mahkemesinde, dokuz ayr─▒ dava a├ž─▒ld─▒. Ben davalar─▒n tamam─▒ndan beraat ettim. ├ťst├ód, tefrika h├ólinde yay─▒mlad─▒─č─▒m─▒z “─░deolocya ├ľrg├╝s├╝” ile ilgili davadan alt─▒ aya mahk├╗m edildi. Bu dava ile ilgili 5. A─č─▒r Ceza Mahkemesi’nde yapt─▒─č─▒ m├╝dafaa edeb├« bir ┼čaheserdir.
Anadolu be┼či─činde, 20. hatta 21. asr─▒n m├╝spet bilgi harikalar─▒yla te├žhizatl─▒ ve ruh├« muhtevas─▒na zerre taviz vermeksizin ba─čl─▒, yani T├╝rk ├žocu─čunu; sadece kendi milletini de─čil, topyekun insanl─▒─č─▒ kurtarma re├žetesine sahip yeni T├╝rk ├žocu─čunu yeti┼čtirmek ideali!

Bu y├╝zden M.T.T.B’ den, falan ve fil├ón partiye kadar nerede gen├žlik potansiyeli g├Ârm├╝┼čse oraya el atm─▒┼č ve bu gen├žlerin ruhlar─▒n─▒ doldurmak i├žin elinden geleni yapm─▒┼čt─▒r. Demir O─čuz’dan gelen alt─▒n neslin yeniden tenekeye d├Ân├╝┼čmesine g├Ânl├╝ raz─▒ de─čildir.
Evinde her ak┼čam ve her pazar denecek s─▒kl─▒kta ziyaretine gelen gen├ž halkas─▒ olu┼čur, onlarla sohbet ederdi.
Zaman zaman bizi yeme─če al─▒kor, masa haz─▒rlan─▒rken a┼ča─č─▒ya seslenir; “Bug├╝n masada Kayserililer var, ekmek bol olsun.” derdi. Bir ak┼čam gece yar─▒s─▒na kadar idarehanede ├žal─▒┼čt─▒k, bizim ev S├╝leymaniye’de idi. Bana: “Art─▒k sen git, ben biti┼čik otelde kal─▒r─▒m.” dedi. Sabah erken saatte d├Ând├╝─č├╝mde masa ba┼č─▒nda ├žal─▒┼č─▒r buldum. Geceyi dergi i├žin ald─▒─č─▒m─▒z gazete k├ó─č─▒d─▒ toplar─▒n─▒n ├╝zerinde ge├žirdi─čini anlad─▒m.

Erken saatte Ankara’ya gidece─či g├╝nler, bizim evde kal─▒rd─▒. Yatarken bana: “Sabah 5’te seslen” derdi. O kayg─▒yla yatt─▒─č─▒m i├žin olacak g├Âz├╝m├╝ a├žt─▒─č─▒m an saat tam 5 olurdu.
“Sen do─čramac─▒ hatas─▒ olarak hakimlerin yan─▒ndas─▒n, asl─▒nda taraflardan biri olarak yerin benim yan─▒md─▒r! Hitab─▒n─▒n benzerini 4. A─č─▒r Ceza Mahkemesi’ndeki duru┼čmas─▒nda da ya┼čad─▒k. Bas─▒n aff─▒ ├ž─▒kmas─▒ ihtimali vard─▒ ve ├ťst├ód davay─▒ uzatmak d├╝┼č├╝ncesiyle ├╝├ž├╝nc├╝ duru┼čmada da m├╝dafaa i├žin mehil istedi. Savc─▒ itiraz etti. Mahkeme Reisi kad─▒nd─▒. Hakimler dinliyor, savc─▒ ile ├ťst├ód kar┼č─▒l─▒kl─▒ at─▒┼č─▒yorlar. Savc─▒ya do─čramac─▒ hatas─▒ olarak hakimlerin yan─▒nda oturdu─čunu s├Âyledikten sonra: “Ben Sorbon’da tahsil yapt─▒m, hangi davalarda, nas─▒l hareket edilece─čini bilirim” dedi. Savc─▒ da tahsilini Sorbon’da yapt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyince ├ťst├ód tart─▒┼čmay─▒ noktalayan cevab─▒ yap─▒┼čt─▒rd─▒: “Sen orada kanun maddesi ezberledin, ben ise hukukun felsefesini okudum.”

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒- s.334-335)




├ťstadÔÇÖa 28 Harf De Yeter

Bir gazetede tefrikas─▒ ├ž─▒k─▒yor. Bug├╝n yaz─▒y─▒ verir, yar─▒nki gazetede ├ž─▒kar. Bir defas─▒nda yaz─▒y─▒ haz─▒rlamaya vakit bulamam─▒┼č. Matbaan─▒n ├Ân├╝nden ge├žerken m├╝rettibi g├Ârd├╝ ve “├ťstad yaz─▒ gelmedi” deyince, “yeti┼čtiremedim, gel ben sana s├Âyleyeyim sen harflerini diz” teklifinde bulundu. M├╝rettib “peki” dedi “harf kutular─▒n─▒ kontrol edeyim”
Ama bakt─▒ ki bir harf kutusu bo┼č, “├ťstad’─▒m maalesef olmayacak, harflerden birisi hi├ž kalmam─▒┼č!” diye usul├╝nce “ziyan─▒ yok, o harfi kullanmadan yaz─▒y─▒ tamamlar─▒z'” diyor ve ger├žekten tamaml─▒yor.

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ – s.345)




├ťstadÔÇÖ─▒n Elini ├ľpmek

1975’te ─░stanbul’dan ayr─▒ld─▒ktan sonra ─░zmir’e yerle┼čmem icap etti. ├ťstad bir ka├ž kez ─░zmir’e geldi ve orada elini ├Âpmek tekrar nasip oldu. Herkes bilir, ├ťstad kimseye elini ├Âpt├╝rmezdi. Kendisini ├žok seven bir arkada┼č─▒m zorla elini ├Âpmek isteyince “g├╝re┼če mi geldin” diyerek s├Âylenmi┼čti.

1983 y─▒l─▒n─▒n May─▒s ay─▒nda Eski┼čehir’de askerlik yap─▒yordum. Bir cuma g├╝n├╝ Adapazar─▒’na ge├žtim. Trende giderken h─▒drellezi kutlayan kalabal─▒k bu g├╝nlerin ├ťstad’─▒n vefat─▒ndan onbe┼č g├╝n kadar ├Ânceye tesad├╝f etti─čini g├Âsteriyordu. Telefon ettim. Pazar g├╝n├╝ bekledi─čini s├Âyledi. Abdullah G├╝l, Mete Do─čruer ve ben birlikte gittik. Bizi ├╝st kattaki kendi odas─▒na ald─▒. Yorgun bir h├óli vard─▒. G├Âzleri galiba art─▒k ├žok iyi g├Âremiyordu. Sakal─▒ ne kadar da ├žok yak─▒┼čm─▒┼čt─▒. G├╝nl├╝k hadiselerden bahsetti. Muhakemesinde en ufak bir zaaf eseri yoktu. Biraz endi┼čeyle bir foto─čraf ├žektirmek istedi─čimi s├Âyledim. L├╝tfen kabul etti. Sakall─▒ haliyle yan─▒nda ├žekilmi┼č bir foto─čraf─▒m yoktu. Galiba iki┼čerli durarak bir ka├ž foto─čraf ├žektirdik.

Sonra Eski┼čehir’de radyodan vefat haberini ald─▒m. Cenazesine kat─▒lamad─▒m. Ancak bu ├╝z├╝nt├╝y├╝ h├ól├ó hissederim. Allah rahmet eylesin.

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ – s.350)




├ťstadÔÇÖ─▒n M. T. T. B. Ankara ┼×ubesindeki Konferans─▒

Y─▒l 1974, MTTB Ankara ┼×ubesi Ba┼čkan─▒y─▒m. ├ťstad’a Ankara’da konferans verdirece─čiz. Yer Maltepe’de G├Âlba┼č─▒ Sinemas─▒ (┼čimdi yerinde Telekominikasyon kurumu var).
Sinema salonu t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m. Sinema sahibiyle beraberiz. Adam bu binada b├Âyle bir kalabal─▒k g├Ârmedim diyor. ├ťst balkonlardan insanlar salk─▒m sa├žak a┼ča─č─▒ya sark─▒yorlar. ─░zdihamdan sanki bina patlayacak.
Fuayeye ses d├╝zeni kurduk. ├ťstad’─▒ daha ├žok insan dinlesin diye. Konferans an─▒ geldi. ├ťstad oturarak konu┼čacak, ben sahnede perde arkas─▒nday─▒m. Yan─▒mda arkada┼člar ve sinema sahibi var, bina y─▒k─▒lmas─▒n diye dua ediyoruz. Hi├ž unutamad─▒─č─▒m iki detay;

Birincisi; konu┼čma masas─▒na iki mikrofon koydurdum Zenger’e, hava olsun diye, ancak birisi canl─▒, ├ťstad konu┼čmaya ba┼člamadan ├Ânce mikrofonlar─▒n kafas─▒na t─▒k t─▒k diye rastgele vurdu. Ses gelmeyeni a─čz─▒n─▒n ├Ân├╝nden uzakla┼čt─▒rd─▒. Konferans boyunca canl─▒ mikrofona konu┼čtu.

ikincisi; biz k├╝rs├╝ye Bafra sigaras─▒n─▒ daha ├Ânceden koyduk. Ancak tam konu┼čmaya ba┼člayaca─č─▒ zaman k├╝ltablas─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ farkettik. O anda m├╝d├╝r├╝n odas─▒ndan getirip koydu─čumuz k├╝ltablas─▒ me─čer bir bira firmas─▒n─▒n e┼čantiyonu de─čil miymi┼č. ├ťzerinde ismi ve logosu var. ├ťstad konferans boyunca sigara i├žti, ancak k├╝l├╝n├╝ hep k├╝rs├╝n├╝n yan─▒ndan i┼čaret parma─č─▒yla yere silkeledi.

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ – s.353)




├ťstadÔÇÖ─▒n Serbest Vezinde Yazd─▒─č─▒ Tek ┼×iir

A┼ča─č─▒daki yaz─▒, K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan yay─▒mlanan Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek kitab─▒nda Orhan Okay taraf─▒ndan kaleme al─▒nan Necip Faz─▒l ┼×iiri ve Poetikas─▒ isimli incelemeden iktibas edilmi┼čtir. ├ťstad’─▒n ┼čairlik cephesi, hece ├Âl├ž├╝s├╝ ├žer├ževesinde hayat bulmu┼čtur. ┼×iire ad─▒m att─▒─č─▒ ilk d├Ânemlerinde aruz ├Âl├ž├╝s├╝yle yazd─▒─č─▒ baz─▒ ┼čiirler d─▒┼č─▒nda, ├ťstad’─▒n o d├Ânemde serbest vezini de yoklad─▒─č─▒, bu vezinde bir ┼čiir yazd─▒─č─▒n─▒ a┼ča─č─▒daki iktibastan ├Â─čreniyoruz. (├ťstad’─▒n ┼čiir tarz─▒na dair bir a├ž─▒klama i├žin t─▒klay─▒n─▒z)

Burada bir parantez a├žarak serbest vezine ilgi g├Âstermeyen Necip Faz─▒l’─▒n yine bu ilk y─▒llardaki farkl─▒ bir denemesine de i┼čaret etmek gerekir. Mill├« Mecmua’da 1924 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan “R├╝zg├órda Sesler” ba┼čl─▒kl─▒ ┼čiiri, Necip Faz─▒l’─▒n o g├╝ne kadar yazd─▒klar─▒ ve daha sonra yazacaklar─▒ b├╝t├╝n ┼čiirleri aras─▒nda gerek ┼čekil/yap─▒ ve ses gerekse muhteva bak─▒m─▒ndan ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir de─či┼čiklik g├Âstermektedir. ┼×iirin b─▒rakt─▒─č─▒ izlenim, o y─▒llarda serbest veznin dikkatleri ├╝zerine ├žeken ├Ârneklerini vermi┼č olan Naz─▒m Hikmet’in denemelerini hat─▒rlatmaktad─▒r. Ayn─▒ nesilden, hatta Bahriye Mektebi’nden arkada┼č olmakla beraber, birbirine z─▒t d├╝nya g├Âr├╝┼člerine sahip olan Naz─▒m Hikmet ve Necip Faz─▒l’─▒n zaman zaman ayn─▒ dergilerde ve ayn─▒ yazar meclislerinde bir araya gelmi┼č oldu─ču, kendilerine has n├╝kte ve hicivlerle birbirlerine tak─▒ld─▒klar─▒ bilinmektedir. Naz─▒m Hikmet’in ┼čahsiyeti hakk─▒nda “sanatta ├╝st├╝n politikac─▒ya misal”, “fikir namusu ad─▒na inand─▒─č─▒ b├ót─▒l’─▒n sonuna kadar fedaisi kalm─▒┼č” diyen Necip Faz─▒l, ┼čiiri i├žin de “bir beyanname ├ž─▒─čl─▒─č─▒”, “┼čiir nefesi olarak g├╝r bir b├╝nye”, “bir tebli─čci fakat usta” gibi de─čer yarg─▒lar─▒nda bulunur. Bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda, yaz─▒l─▒┼č hik├óyesini bilmedi─čimiz “R├╝zg├órda Sesler” ┼čiiri, tek ├Ârnek olarak kalm─▒┼č oldu─čuna g├Âre, Naz─▒m tarz─▒ bir ┼čiir yazabilme ┼čeklinde, muhtemelen bir meydan okuman─▒n ├╝r├╝n├╝ olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir (1). Necip Faz─▒l’─▒n hi├žbir ┼čiir kitab─▒na almad─▒─č─▒ 81 m─▒sral─▒k bu uzunca ┼čiirin ilk iki k─▒tas─▒ ┼č├Âyledir:

Rüzgârda Sesler
Hanc─▒, hanc─▒!
Bekliyor
Kap─▒da bir yabanc─▒,
Y├╝z├╝ bak─▒r rengi, dudaklar─▒ mor,
Bekliyor.
Kap─▒da bir yabanc─▒,
Y├╝re─činde sanc─▒,
Hanc─▒, hanc─▒!
Hanc─▒ bak!
Birden sal─▒narak
O yolcu,
─░┼čte vurdu dizini,
Yoldaki son izini
├ľrtt├╝ avucu.
Dudaklar─▒n─▒n ucu
G├╝ld├╝.
Hanc─▒ bak!
Birden sal─▒narak
Bir ip gibi d├Âk├╝ld├╝
O yolcu.

Aruzdan heceye ge├ži┼čin bu bocalama d├Âneminde, Necip Faz─▒l’─▒n ┼čiirinin ├Ânemli bir yeri vard─▒r. Onun daha ilk ┼čiirlerinde hece veznine tasarrufu, o y─▒llar─▒n tenkit├žilerinin g├Âz├╝nden ka├žmam─▒┼čt─▒r. Adet├ó kuralla┼čm─▒┼č, bir al─▒┼čkanl─▒k ve ├ža─čr─▒┼č─▒m mekanizmas─▒ h├óline gelmi┼č kafiyelerin yerine, beklenmeyen ve ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ cinsten bir kafiye, yine al─▒┼č─▒lm─▒┼č aliterasyonlar─▒n d─▒┼č─▒ndaki ses ustal─▒─č─▒, imaj ve temalarda bir ruh d├╝nyas─▒ zenginli─či tenkit yazarlar─▒n─▒ oldu─ču kadar d├Ânemin ┼č├Âhret yapm─▒┼č ┼čairlerinin de dikkatlerini ├žekmi┼čtir (2).

(1)Gen├žlik y─▒llar─▒nda Necip Faz─▒l’─▒n bu tarz davran─▒┼člar─▒ oldu─ču kanaatindeyim. Nitekim Me┼č’um Yakut(1928) adl─▒ ilk roman─▒n─▒ yazmas─▒nda da ayn─▒ y─▒llarda polisiye polisiye romanlar yazan Server Bedi’ye (Peyami Safa) bir meydan okuma tavr─▒ d├╝┼č├╝n├╝lebilir. “R├╝zgarda Sesler” ┼čirii gibi Me┼č’um Yakut da yak─▒n y─▒llara kadar Necip Faz─▒l hakk─▒ndaki hemen hi├žbir yay─▒nda yer almad─▒─č─▒ gibi, genel ve ├Âzel kitapl─▒klar─▒n da pek az─▒nda bulunmaktad─▒r, kendisi de bundan hi├ž bahstmedi─čine g├Âre muhtemelen unutulmas─▒n─▒ istemi┼č olmal─▒d─▒r. (Me┼č’um Yakut’un son b├Âl├╝m├╝n├╝ okumak i├žin t─▒klay─▒n─▒z)

(2) Necip Faz─▒l’─▒n ilk ├╝├ž ┼čiir kitab─▒ ├Âzellikle de ├ľr├╝mcek A─č─▒ ve Kald─▒r─▒mlar’─▒n yay─▒mlanmas─▒ m├╝nasebetiyle Salih Zeki Aktay, Abdullah Cevdet, Peyami Safa, Nahit S─▒rr─▒ ├ľrik, Re┼čat Nuri G├╝ntekin, Mustafa ┼×ekip Tun├ž, Ziya Osman Saba, Nurullah Ata├ž, H├╝seyin Cahit Yal├ž─▒n, Vasfi Mahir Kocat├╝rk’├╝n makalelerinin ve Necip Faz─▒l hakk─▒nda yaz─▒lm─▒┼č di─čer pek ├žok yaz─▒n─▒n derlendi─či iki antoloji i├žin bkz. Osman Selim Kocahano─člu, T├╝rk edebiyat─▒nda Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek (─░st, 1983); Bekir O─čuzba┼čaran, Necip Faz─▒l’─▒n ┼×iiri (─░st, 1983)

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ – s.58-59)




├ťstadÔÇÖ─▒n ┼×iirlerini De─či┼čtirme-d├╝zenleme Sebepleri

Necip Faz─▒l’la yap─▒lm─▒┼č bir m├╝lakattan (├çebi, 1987: 93) anl─▒yoruz ki, k─▒sa hecelerle yaz─▒lm─▒┼č ┼čiirlerindeki ses d├╝zensizliklerini gidermek, ┼čiire estetik bir de─čer kazand─▒rmak daima gayesi olmu┼č ve bunu hayat─▒n─▒n sonuna kadar devam ettirmi┼čtir.
┼×iirinde fikr├« bir b├╝t├╝nl├╝k sa─člamak i├žin de─či┼čiklik yapan ┼č├óir, onda estetik yap─▒y─▒ olu┼čturacak ├Âzelliklere ├Ânem vermi┼č; ses ve ┼čekil bak─▒m─▒ndan kusursuzlu─čun gerekli oldu─čunu, ┼čiirlerinin her bask─▒s─▒nda yapt─▒─č─▒ de─či┼čmelerle g├Âstermi┼čtir.
Sonu├ž olarak, b├╝t├╝n bu de─či┼čikliklerin fikr├« ve estetik sebeplerini, k─▒saca ┼ču ┼čekilde maddele┼čtirebiliriz:

1. Necip Faz─▒l, fikir y├Ân├╝nden zay─▒f buldu─ču ┼čiirlerini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de de─či┼čtirmi┼č veya atm─▒┼čt─▒r.
2. ─░lk ┼čiirleriyle son ┼čiirleri aras─▒nda fikr├« bir b├╝t├╝nl├╝k ve uyum sa─člam─▒┼čt─▒r.
3. ┼×iirde bulunan insan, e┼čya ve mek├ón tasvirlerini, de─či┼čikliklerle daha canl─▒ ve ├žarp─▒c─▒ h├óle getirmi┼čtir.
4. Az s├Âzle ├žok ┼čey anlatmak isteyen ┼č├óir, m├ón├ós─▒ daha kapsaml─▒ olan kelimeleri se├žmi┼čtir.
5. Konu b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ sa─člamak i├žin, baz─▒ m─▒sralar─▒ atm─▒┼č, yeni m─▒sralar il├óve etmi┼čtir.
6. Bir ┼čiirde bulunan ve ayn─▒ fikr├« ihtiva eden m─▒sra, beyit, k─▒ta ve b├Âl├╝mleri atarak ┼čiiri gereksiz tekrarlardan kurtarm─▒┼čt─▒r.
7. ┼×iirde ses ve ├óhenge ├Ânem veren Necip Faz─▒l, kelimelerin sesiyle metnin m├ón├ós─▒ aras─▒nda ilgi kurmak istemi┼čtir.
8. Kapal─▒ hecelerdeki ses zenginli─činden istifade etmi┼čtir.
9. Baz─▒ m─▒sralardaki hece eksikli─činden dolay─▒ meydana gelen bozuklu─ču gidermek i├žin, m─▒sra de─či┼čiklikleri yapm─▒┼čt─▒r.
10. ┼×iir dilinin en uygun if├ódesine ula┼čm─▒┼čt─▒r.
11. En iyi ve en m├╝kemmele ula┼čmak istemi┼čtir.

(Necip Faz─▒l K─▒sak├╝rek- K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ – s.91)

(├ťstad’─▒n bu husustaki bir n├╝ktesi i├žin t─▒klay─▒n─▒z. )