Kola ve Gazlı İçecekler
İsmindeki iki kelimeden biri 'Cola' olan gazozlar var. Ülkemizdeki
gazozlar
'Gazlı alkolsüz içecek' (gazoz) adlı, Türk Standartları Enstitüsü'nün
Ekim
1992'de yürürlüğe giren TS4080 No.'lu standardına göre üretilir. Bu
standart 20 sayfa olup isteyen her vatandaş, bedeli mukabilinde Türk
Standartları Enstitüsü Merkezi'nden veya bürolarından temin edebilir. Bu
standardın 2. sayfasında 'Gazoz Sınıfları ve Spesifik Maddeleri', 3.
sayfasında da 'Gazozun Genel Özellikleri' tablo halinde verilmiştir.
İkinci tablo 'Kimyasal Özellikler'in 3. satırında, gazoz cinslerinin litrede 5
gr.
kadar etil alkol (bütün alkollü içeceklerde sarhoşluk verici)
bulunabileceğinin belirtilmesi dikkati çekiyor. Daha açık ve anlaşılır
olarak söylemek icap ederse, binde 5 gr. etil alkol ihtiva edebilen
herhangi bir gazoz çeşidinin (sade, meyveli, kola, tonik, aromalı) 330
ml'lik bir
kutusunda 10 ml. şaraptaki kadar etil alkol vardır (şarapta %15 etil
>alkol
> >bulunduğu göz önüne alınırsa). Bu durumda, kendisine küçük bir kadehte
> >sunulan 10 ml. şarabı, ihtiva ettiği 1.5 gr. etil alkol sebebiyle içmeyi
> >reddeden birinin aynı miktar etil alkolü 330 ml'sinde ihtiva eden kutu
> >gazozları hiç tereddütsüz içmeleri tezat olmuyor mu? İnsanların büyük
> >çoğunluğu 'Hedonism'in kölesidir. Kendilerine lezzet veren şeye
>yönelirler
> >ama o lezzetin ötesini düşünmek istemezler. Aksine, lezzet peşindeki bu
> >hallerini savunmaya, kendilerini bu mevzuda haklı görmeğe ve göstermeye
> >çalışırlar. Bu vesile ile, akla gelebilecek birkaç soru üzerinde durmak
> >istiyorum:
> >
> >
> >
> >Gazozlarda binde 5g. etil alkol bulunabiliyorsa, bunların standardına
>niçin
> >'Gazlı Alkolsüz İçeçek (Gazoz)' standardı ismi verilmiştir? Bu standardın
> >ismindeki alkolsüz kelimesi ile içinde bulunabilen binde 5g. alkol
> >birbirini nakzetmiyor mu? Belki bir oturuşta içilebilecek miktarda
>olmayan
> >etil alkolü, standardı hazırlayanlar 'kabil-i ihmal' gördükleri için, bu
> >standardın isminde 'alkolsüz' kelimesini kullanmış olabilirler. Fakat bu
> >standardı hazırlayanların nazarında 'kabil-i ihmal' görülen bu etil alkol
> >nispetinin, 'başka standart'lara göre de 'kabil-i' ihmal olmayacağını
> >gözden uzak tutmamak icap eder. Diğer bir sebep de 'alkol' kelimesini
>itici
> >bulan bir halka bu meşrubatı benimsetmek için ticari bir taktik olarak
> >'alkolsüz' kelimesinin bilhassa standart ismine dahil edilmesi olabilir.
> >
> >
> >
> >Gazozlarda az da olsa, niçin etil alkol bulunur? Sade gazozlar da dahil,
> >bütün gazozlarda tat veya koku verici esanslar kullanılar. Bu esanslar,
>yağ
> >cinsinden maddeler olup suda çözünmezler. Bunları suda çözünür hale
> >getirmek için hem su ile hem de yağlarla tam karışabilen (çözünebilen)
>ara
> >çözücülere ihtiyaç olur. Bu hususta en bol, en ucuz ve en yaygın olarak
> >kullanılan ara çözücü de etil alkoldür. Etil alkol bunun için gazozların
> >terkibine girer. Kimya bilimi açısından bunun biraz daha açıklaması
> >şöyledir: Kimyada, 'benzer olanlar, birbiri içinde çözünür' kaidesi
>vardır.
> >En mühim ve en çok kullanılan çözücü de su olduğundan suyun dışındaki
>bütün
> >çözücülerde hidrofil (suyu seven, su ile tam karışan) ve hidrofob (suyu
> >sevmeyen su ile tam olarak karışmayan) olarak ikiye ayrılır.
>Moleküllerinde
> >hidrofil bulunduran maddeler su ile hidrofil assosiasyon yaparak berrak
>bir
> >çözelti
> >verebilir. Yağ cinsi maddeler, bu sebeple benzin, eter, toluen gibi
> >çözücülerde çözünür. Etil alkol ise molekülünde hem hidrofil hem de
> >hidrofob grub bulundurduğundan hidrofil grubu ile hidrofil assosiasyon,
> >hidrofob grubu ile de hidrofob assosiasyon yaparak ara çözücü vazifesi
> >görür.
> >
> >
> >Karmaşık gibi görünen bu mevzuu, aslında herkes çok basit bir deneme
> >yaparak kolayca anlayabilir. Bir iki damla yağ cinsi madde (zeytinyağı,
> >çiçek yağı veya diğer sıvı yağ ve esanslar) bir şişe suya ilave edilse,
>ne
> >kadar şiddetle ve uzun müddet çalkalansa berrak bir çözelti vermez. Bu
>bir
> >iki damla yağ-bulunursa, biraz etil alkolde kolayca çözülebilir. Etil
>alkol
> >bulunamazsa, tuvalet ispirtosu veya kolonya da %75-80 etil alkol ihtiva
> >ettiğinden, bunların az bir miktarları da yağ cinsinden bir iki damla
> >maddeyi kolayca çözerek berrak bir çözelti verir. Bu berrak çözelti şimdi
> >bir şişe suya ilave edilirse, suyun berraklığı bozulmaz.
> >
> >
> >İşte gazozlarda tat ve koku verici yağ cinsi maddelerin berrak bir
>çözelti
> >verecek şekilde suda çözünür hale getirilmesi için ara çözücü kullanma
> >işlemi budur.
> >
> >
> >
> >Etil alkolden başka, sekerat (sarhoşluk) verici olmayan sağlığa başka
> >zararı da olmayan ara çözücüler yok mudur? Vardır. Fakat bunlar etil
>alkole
> >nispeten daha pahalıdır ve imalatçının bunları seçip kullanmakta bir
>gayesi
> >ve hassasiyeti yoksa, etil alkolden başkasını kullanmaz.
> >
> >
> >
> >Tat ve koku verici yağ cinsi maddeleri suda çözünür hale getirmek için
> >kullanılan etil alkol, gazoz içinde kimyevi bir değişime uğramaz mı? Etil
> >alkol, hidrofil ve hidrofob assosiasyon yaparak yağ cinsi maddelerin suda
> >çözülmesini sağlar. Kimyada bunun adı 'salvatasyon' olup fiziki bir
> >olaydır. Fiziki olaya giren maddelerin asli mahiyeti genelde değişmez.
>Bir
> >değişim olsa, bu fevkalede az oranda olabilir. Etil alkol tat ve koku
> >verici yağları kimyevi değişime uğrayarak (solvaliz ile) çözmüş olsa idi,
> >kendi ile birlikte çözdüğü maddelerin asli mahiyetinde de bir değişim
> >olacaktı. Böyle bir değişim olsa idi, o yağların tat ve koku verme
> >hassaları da kalmayacaktı.
> >
> >
> >Bu fiziksel özellikleri çözeltiye katmak için yapılan imalat işleminde
> >istenen tat ve koku özelliklerinin işlem sonucu kaybolmayıp devamı,
>kimyevi
> >olarak, ne bu tat ve koku verici yağlarda ne de onları suda çözünür hale
> >getiren etil alkolde karşılıklı etkileşim (interaction) ile asli
> >mahiyetlerinde bir değişikliğin olmadığının delilidir.
> >
> >
> >
> >Son yıllarda 'cola' rekabeti'nin artmasının sebebi nedir? Her birinin
> >piyasaya çıkışının özel bir sebebi olabilir. Bir genelleştirme yapılması
> >doğru olmaz. Bir süper devletin kapitalizmine tepki duymak ve bu tepkiyi
> >duyanlardan müşteri portföyü olarak istifade etmek, Filistin davasında
> >taraflardan birine destek veren kola üretici bir firmaya karşı, buna
>tepki
> >duyarak ve tepki duyanlara satın almaları için imalat yaparak kola
> >markaları piyasaya çıkarmak, kola piyasasını kapitalizmle ve
>emperyalizmle
> >savaşın mühim savaş alanlarından biri görmek ve biri haline getirmeye
> >çalışmak, etnik sebepler v.s.
> >
> >Ancak bu bizim için 'cola' rekabeti yapanların bunu niçin yaptıklarından
> >çok, nefsimizin neyi, niçin yaptığı asıl önemli olanıdır. Yiyecek ve
> >içeceklerden helalini araştırıp almak, hem kendimize hem bakmakla yükümlü
> >olduklarımıza karşı temel bir vazifemizdir. Eğer helalini araştırıp
>seçmek
> >zor geliyorsa, pratik bir kolaylık olarak helalini araştıran, seçen,
>yapan
> >ve satan markaları seçmek elimizdedir. "Allah (c.c.) bizleri hakkı hak
> >bilip ona tâbi olan, bâtılı bâtıl bilip ondan sakınanlardan eylesin"
> >duasıyla akla kapı açıp, ihtiyarı (cüz'i iradeyi) elden almamak lazım
> >geldiği inancındayım.
> >
> >PROF. DR. MUSTAFA NUTKU / AKADEMİSYEN
> >http://www.gidaraporu.com/gida_kola-ve-gazli-icecekler.htm
> >
> >Ahmet Burak <abdaglioglu@yahoo.com> wrote:
> >
> >
> >bu haramlık sadece "kola" die isimlendirdiğimiz içecek için mi, ayrıca
> >bütün kolalarda var mı? cola turca da mı içmeyelim? ayrıca sprite
> >içebiliyoz mu?
> >merak ettim de...
> >metin cavusoglu <metin_cavusoglu@yahoo.com> wrote:
> >
> >
> >El-Ezherin saglam ve güvenilir bir kurum oldugunu düsünüyor ve bu haberi
> >sizlerle paylasma geregi duyuyorum.
> >
> >Note: forwarded message attached.
> >
> >
> >Get your email and more, right on the new Yahoo.com
> >To: pashapasha@yahoogroups.com
> >From: "ibrahim taha dursun" <tdursun08@hotmail.com>
> >Date: Thu, 24 Aug 2006 10:58:37 +0000
> >Subject: [pashapasha] El Ezher'den Coca Cola'ya darbe
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >El Ezher'den Coca Cola'ya darbe
> >
> >
> >
> >
> >
> >El Ezher üniversitesi, Coca Cola ve Pepsi'nin haram olduğunu açıkladı.
> >
> >
> >23/08/2006
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >Dünya Bülteni Haber Merkezi
> >Mısır?da İslam Dünyasının en etkin eğitim kurumlarından biri olan El
>Ezher,
> >Coca Cola ve Pepsi?nin haram olduğunu açıkladı. El Ezher üniversitesine
> >bağlı Yüksek İslami İşler Meclisi, yaptıkları bir incelemenin ardından
>Coca
> >Cola ve Pepsi?nin içilmemesi gerektiğini açıkladı. Her iki içeceğin
>içinde
> >domuz etinden bazı maddelerin konulduğunu tespit ettiklerini açıklayan
> >Meclis, Müslümanları Coca Cola ve Pepsi?yi içmemeye davet etti. Bu tür
> >gazlı içeceklerin insanlar için zorunlu şeyler olmadığını belirten
>Meclis,
> >zor durumlarda ?Zarûretler haramı mübâh kılar? kaidesi gereğince domuz,
> >içki ve ölü etinin dahi sadece ölünmeyecek kadar yenilmesine izin
> >verildiğini açıkladı. Meclis, böyle bir zorunlu durum olmadığına göre
> >Müslümanların bu tür ferahlatıcı içeceklerden uzak durmalarını önerdi.
> >Ürdün'de geçen gün uzun zamandır yapılan araştırma sonucu yapılan
> >açıklamada, Coca Cola ve Pepsi'nin domuz'dan yapılmış bazı katkı
>maddeleri
> >içerdiği açıklanmıştı.
> >
> >Coca Cola ve Pepsi geçtiğimiz hafta Hindistan?da içinde zehirli bulunduğu
> >gerekçesiyle ülke çapında resmen yasaklanmıştı.
> >
> >Kaynak: http://www.akhbaralaalam.net/haber_detay.php?haber_id=921
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >
> >