Tarafsız

Bu kelimeden iğreniyorum. İnsan, taraf demek… Tarafsız fikir, cisimsiz gölge gibi birşey…

Lokantanın yemek listesinde bile taraf var… Tarafsız yemek isteyen “bana 250 gr. karbon-hidrat getirin!” demekten başka ne yapabilir? Oradaki, renk, koku, lezzet, ton. mâna ve herbirinin arasında ince, kalın farklar var; mutlaka taraf mevcut… Bir kadını beğenmenin, bir koltuğu yerleştirmenin, hattâ muslukta taharetlenmenin bile asgarî bir taraf ölçüsüne ihtiyacı besbelli… Renklerini paletinde ezen ressam, onları kondurmak için tablosunda boyuna taraf arar ve o sayede dünyasını kurar.

Zaten tam tarafsızlığa imkân mı var ki?.. Kendisini tarafsız gösteren gazete, şu veya bu taraftan olan veya olmayanları kaçırmamak için böyle görünür; hakikatteyse mangırdan tarafa hareket eder. Allah, taraf duygusunu öyle işlemiş ki içimize, tarafsızlık taslamakta samimiyetsizlik de var…

Bir gün, herşeye tarafsız gözle baktığını ilân eden bir profesöre sormuştum:

— Allaha inanıyor musun?

— Mümkünattandır, demişti; olabilir de olmayabilir de…

Allahı, en basit mahlûk, âdi bir eşya gibi gören bu hamakat dâhisinin karanlık suratına tükürmek istememiştim. İnananın da, inanmayanın da birlikte tüküreceği surat… Tarafsızlık suratı…

İyi ile kötü, doğru ile yanlış, güzelle çirkinin içice kaynaştığı bir âlemde, tek davranışı seçmek ve değerlendirmekten ibaret olan insanoğlunun düşebileceği en âciz ve o nisbette sefil dereke, sadece tarafsızlıktır.

Dedik ya; tam tarafsızlık zaten olmaz. İşte bizim, büyük istikametlere, inanış kutuplarına karşı son zamanlardaki kayıtsızlık ve istidatsızlığımız, gafletten tarafa olmamızdan geliyor. Onun içindir ki, istismardan tarafa olanlar, bu gafletten tarafa olanları ha bire sömürüyor. Ve biz, mutlak taraf sahipleri, başıboş çoğunluktan iltifat görmemenin meraretini yaşıyoruz.

— Ne tarafa, dostum, Ko-va-dis?

— Hiç! Rastgele bir tarafa…

Fert ve cemiyet halinde işte bu ölçüye göre yaşıyoruz. Bu gidişle bize hiçlikten başka bir taraf kalmayacağını da, tarafsız olduğumuz için, anlayamıyoruz.

1.2.1965